Gids: Apple-apparaten gebruiken met een fysieke beperking
Erwin Vogelaar

Verschillende vormen van fysieke en motorische beperkingen maken het gebruik van een iPhone en andere Apple-apparaten lastig. In deze gids kijken we hoe Apple deze mensen tegemoet komt.

Met een fysieke beperking iPhone en andere Apple-producten gebruiken

Eerder schreven we over hoe Apple via speciale toegankelijkheid-instellingen mensen tegemoet komt die een visuele beperking of een gehoorbeperking hebben. Daarnaast zijn er in de instellingen ook opties te vinden voor mensen met een fysieke of motorische beperking. Die instellingen leggen we uit in deze gids. De andere twee gidsen vind je hier:

iPhone en iPad gebruiken met een fysieke beperking

Het kleine gladde scherm van een iPhone en de vormfactor van de iPad kunnen lastig zijn om te gebruiken voor mensen met een fysieke of motorische beperking. Deze producten zijn namelijk ontworpen voor mensen die hun armen en handen zonder enige beperking kunnen gebruiken. Welke instellingen zijn er voor hen, voor wie dat niet zo vanzelfsprekend is?

De meeste van deze mogelijkheden vind je in het Toegankelijkheid-menu van iOS. Als we dat menu noemen in deze gids, dan vind je dat als je naar ‘Instellingen > Algemeen > Toegankelijkheid’ gaat. De opties vind je vervolgens bij het kopje ‘Interactie’.

Schakelbediening

De belangrijkste manier waarop Apple zijn gebruikers met een fysieke en motorische beperking tegemoet komt, is Schakelbediening. Het idee van Schakelbediening is dat je via allerlei soorten bluetooth-schakelaars het toestel gebruikt. Zo kun je onder andere instellen hoe je via deze schakelaars selecteert, tikt, sleept, typt enzovoort.

fysieke beperking iphone

Schakelbediening vind je in het Toegankelijkheid-menu van iOS. In het aparte Schakelbediening-menu vind je een hoop opties om iOS zo aan te passen dat het met jouw omstandigheden goed werkt. Bij ‘Schakelaars’ voeg je schakelaars toe en bij ‘Recepten’ voeg je een verzameling gespecialiseerde taken toe aan een schakelaar. Verder zijn er nog stapels kleinere instellingen in het menu te vinden om alles naar eigen wensen aan te passen.

Handig is dat zodra het eenmaal goed is ingesteld en de instellingen gesynchroniseerd zijn met je iCloud-account, je de schakelaars ook met andere Apple-apparaten zoals je Mac kunt gebruiken.

Helpen met aanraking

In het Toegankelijkheid-menu vind je twee manieren waarop je aanraking kunt aanpassen. Allereerst AssistiveTouch. Schakel je deze optie in, dan kun je aanpassingen maken in wat het betekent om het scherm aan te raken. Vind je het bijvoorbeeld moeilijk om een knijpbeweging te maken voor inzoomen, dan stel je daar in het AssistiveTouch-menu een alternatief voor in.

Op deze manier kun je bijvoorbeeld ook instellen dat je met specifieke aanrakingen het toestel schudt, of het scherm draait zonder dat je dat fysiek hoeft te doen. Schakel je AssistiveTouch in, dan komt er ook altijd een icoontje in beeld te staan. Druk je daarop, dan kun je onder andere Siri, je berichten of het bedieningspaneel tevoorschijn halen.

fysieke beperking iphone

In het menu ‘Aangepaste aanraking’ stel je in hoe het scherm van een iPhone of iPad reageert op jouw aanraking. Zo kun je door een schakelaartje over te halen en een tijd te kiezen, instellen hoelang het duurt tot een aanraking van het scherm als een daadwerkelijke aanraking wordt geregistreerd. In dit menu stel je ook in dat een herhaling genegeerd moet worden, wat bijvoorbeeld handig is met trillende handen.

‘Tikassistentie’ kun je vervolgens inschakelen als je het lastig vindt om je vinger op dezelfde plek te houden. Zo kun je ervoor zorgen dat je eerste aanraking leidend is voor je tikken, of juist je laatste aanraking.

fysieke beperking iphone

De thuisknop

De thuisknop is voor sommigen het lastige onderdeel van de iPhone of iPad. In het Toegankelijkheid-menu vind je een apart Thuisknop-menu, waar je aangeeft hoe snel je achter elkaar op de knop moet drukken om iets voor elkaar te krijgen. Ook kun je instellen dat je enkel je vinger op de knop hoeft te leggen om het toestel te ontgrendelen, en dus niet meer hoeft te drukken.

Je kunt de thuisknop ook virtueel bereiken, dus op het scherm. Dan werkt Touch ID niet, maar kun je wel makkelijk naar het thuisscherm. Hiervoor schakel je AssistiveTouch in en druk je op het nieuw verschenen icoontje dat met AssistiveTouch constant bovenop het scherm zweeft. Vervolgens druk je op ‘Thuis’.

fysieke beperking iphone

Praten met je toestel

Aanraken is vaak niet eens nodig. Spraakassistent Siri kan namelijk allerlei taken uitvoeren op je iPhone of iPad, zonder dat je het apparaat zelf hoeft aan te raken. In het Toegankelijkheid-menu vind je ook een apart menu voor Siri. Hier schakel je in dat je via typen vragen aan de assistente kunt stellen. Dat is handig als praten ook niet makkelijk gaat.

Apple Watch gebruiken met een fysieke beperking

De Apple Watch is nog een stuk kleiner dan een iPhone en kan daardoor extra lastig te gebruiken zijn. Er zijn een aantal opties waar je gebruik van kunt maken. Zo kun je de druksnelheid van de zijknop instellen, voor als je twee- of driemaal op de knop wil drukken. Hiervoor open je de Apple Watch-app op je iPhone en ga je naar ‘Mijn Watch > Algemeen > Toegankelijkheid > Druksnelheid zijknop’.

Apple Watch rolstoelklaar maken

Eén van de belangrijkste onderdelen van de Apple Watch, is dat het horloge je activiteiten bijhoudt. Dat kan ook als je in een rolstoel zit. Om de Apple Watch te laten weten dat je het apparaatje gebruikt terwijl je in een rolstoel zit, open je de Apple Watch-app op je iPhone. Daar tik je op ‘Gezondheid’ en vervolgens op ‘Wijzig’. Dan selecteer je ‘Rolstoel’.

fysieke beperking iphone

Standaard staan de activiteitsringen van Apples Activiteit-app op ‘Bewegen, Trainen en Staan’. Voor rolstoelgebruikers wordt ‘Staan’ omgeruild voor ‘Rollen’. Deze ring moedigt je aan om elk uur even een stukje te rollen of te rekken. Daarnaast herkent de horloge de bewegingen die je maakt in een rolstoel. Met de Workout-app kun je tevens specifieke trainingen meten. Je kiest voor ‘Buiten rolstoelrijden in rustig tempo’ of ‘Buiten rolstoelrijden in snel tempo’. Helaas zijn er nog niet meer verschillende work-outs om uit te kiezen.

Mac gebruiken met een fysieke beperking

Ook op de Mac zijn er meerdere mogelijkheden om met een fysieke of motorische beperking gebruik te maken van alle mogelijkheden die Apples computer biedt. Om het Toegankelijkheid-menu van macOS te vinden, druk je op Option + Command + F5. Daarnaast kun je ook aan Siri vragen om toegankelijkheid te openen, of in Spotlight ‘toegankelijkheid’ typen.

Voor als je geen toetsenbord of muis kunt gebruiken

Net als op iOS is het belangrijkste onderdeel in macOS  Schakelbediening, om via bluetooth-schakelaars het besturingssysteem te gebruiken. Daarnaast heeft macOS andere mogelijkheden voor als je geen toetsenbord kunt gebruiken. Zo is er een speciaal toegankelijkheidstoetsenbord in het Toegankelijkheid-menu te vinden. Deze wordt op het scherm afgebeeld en kun je onder andere gebruiken met hardware die bewegingen van je hoofd registreert.

fysieke beperking iphone

In het Toegankelijkheid-menu vind je ook een toetsvertragingsoptie, om de gevoeligheid van een toetsenbord aan te passen. Via Grendeltoesten is het mogelijk om commando’s in te voeren door de toetsen één voor één in te drukken in plaats van een combinatie van toetsen. Ook de muis is te vervangen door te aanwijzer te sturen via het numerieke toetsenblok.

Natuurlijk kun je ook Siri voor een hoop acties gebruiken. Sinds High Sierra is de spraakassistent vast onderdeel van macOS. In het Toegankelijkheid-menu van macOS kun je tevens instellen dat je Siri vragen stelt door te typen in plaats van te praten.

Meer mogelijkheden via accessoires

Buiten de instellingen van de apparaten zelf, zijn er ook verschillende accessoires die mensen met een beperking kunnen helpen. Denk aan een houder voor op een rolstoel, een drukschakelaar om via Schakelbediening te gebruiken of een gemakkelijke muis. Je leest er alles over in onze gids: deze Apple-accessoires helpen mensen met een beperking.

De laatste artikelen over het thema toegankelijkheid

Draag ook bij aan dit artikel

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.