Schermen met termen #2 Siri-editie
Erwin Vogelaar

Als je praat over iPhones, dan kun je niet om allerlei termen heen. Voor de één gesneden koek, maar voor de ander niets meer dan een serie willekeurige letters. In Schermen met Termen #2 leggen we uit: wat is een algoritme, machine learning en meer.

Schermen met Termen #2: wat is een algoritme, machine learning en meer

Lang niet iedereen snapt wat veel gebruikte termen rond technologie betekenen. Terwijl de één niet beter weet, is het voor de ander haast een andere taal. Ook op iPhoned komen vaak termen langs die we als vanzelfsprekend zien. Daarom gaat we in de rubriek Schermen met Termen maandelijks wat dieper in op een aantal termen uit het nieuws.

Deze maand is het thema op iPhoned: Siri. Daarom vertellen we je in deze tweede editie van Schermen met Termen meer over termen die je mogelijk tegenkomt als het gaat om Apples spraakassistent.

Wat is kunstmatige intelligentie?

Zodra het over Siri gaat, klinkt al snel de term ‘kunstmatige intelligentie’. Deze term wordt ook wel eens afgekort naar AI, voor het Engelse artificial intelligence.

Om deze term uit te leggen kunnen we niet om het lastig te definiëren woord ‘intelligentie’ heen. In de talloze definities van ‘intelligentie’ komen bepaalde eigenschappen vaak terug. Bijvoorbeeld het ontdekken van relaties, het kunnen oplossen van problemen, het kunnen leren van ervaringen en het zichzelf kunnen aanpassen. Kunstmatige intelligentie is als een machine deze eigenschappen bezit.

Siri voldoet maar beperkt aan deze eigenschappen. Siri denkt bijvoorbeeld niet zelf na over je vragen, maar koppelt ze aan vooraf geprogrammeerde acties. Ook kun je Siri nauwelijks dingen leren, behalve hoe jij ‘Hey Siri’ zegt, of je programmeert extra koppelingen tussen vragen en acties via de Opdrachten-app. Daarom wordt er ook wel onderscheid gemaakt tussen sterke AI en zwakke AI. Siri is een voorbeeld van zwakke AI, waarbij het gedrag intelligent lijkt, maar niet intelligent is. De grens tussen sterke AI en zwakke AI is echter niet altijd even duidelijk.

wat is een algoritme

Wat is een algoritme?

Een algoritme is een serie aan instructies om geautomatiseerd een doel voor elkaar te krijgen. Deze instructies worden steeds complexer en worden voor veel verschillende doeleinden gebruikt. Een herkenbaar voorbeeld is Spotify. De muziekdienst ziet welke liedjes jij hebt geluisterd en welke liedjes anderen die jouw muziek luisteren ook hebben geluisterd, om zo muziek aan te raden die je waarschijnlijk leuk vindt. Daar komt verder geen mens aan te pas. Maar denk bijvoorbeeld ook aan een zoekmachine die via een algoritme resultaten geeft die voor jou relevant zijn.

Siri gebruikt algoritmes onder andere om te begrijpen wat je bedoelt. De instructies die Siri heeft is om jouw gesproken vragen om te zetten in data en daarin te speuren naar welke tekst je hebt gezegd. Vervolgens zoekt Siri naar woorden om te snappen wat je wil bereiken. De juiste combinatie aan woorden wordt vervolgens gekoppeld aan een actie. Bijvoorbeeld het aanzetten van de lampen.

wat is een algoritme

Wat is machine learning?

Siri wordt onder andere verbeterd via machine learning. Dat is de technologie waarmee computers zelfstandig leren van data. Dat gebeurt ook via algoritmes. Deze algoritmes bevatten instructies om in alle data die de computer wordt gevoed connecties te vinden. Daardoor kan een computer tot nieuwe inzichten komen, zonder dat daar een mens voor nodig is.

In 2018 heeft Apple laten weten zijn teams voor Siri en machine learning samen te voegen. Siri loopt wat achter op de concurrentie en via machine learning kan de spraakassistent verder worden ontwikkeld.

Machine learning kan voor verrassende resultaten zorgen, omdat deze technologie afhankelijk is van de data die worden gevoed. Is die data eenzijdig, dan kan de computer daardoor worden beïnvloed. Een concreet voorbeeld daarvan is dat als gezichtsherkenning wordt getraind met foto’s van mensen met een specifieke huidskleur. Daardoor is de technologie uiteindelijk minder goed in het herkennen van mensen met een andere huidskleur. In het geval van Siri, wordt de spraakassistent bijvoorbeeld sneller beter in het begrijpen van Engels dan Nederlands. Engels wordt nou eenmaal meer gebruikt, waardoor er meer data beschikbaar is om van te leren.

wat is een algoritme

Wat is een neuraal netwerk?

Siri moet weten wanneer jij ‘Hey Siri’ zegt. Daar wordt een neuraal netwerk voor gebruikt. Een neuraal netwerk bestaat uit een reeks computersystemen die samenwerken als een brein. Dat gebeurt door middel van een hele hoop verschillende algoritmes waarmee complexe data worden verwerkt. In het geval van Siri wordt het gebruikt voor stemherkenning.

Zeg jij iets terwijl Siri luistert, bijvoorbeeld als jij je pols met een Apple Watch er omheen draait, dan wordt wat je zegt omgevormd tot kleine stukjes van 0.01 seconde. Ongeveer twintig van deze stukjes worden tegelijk gevoegd aan een neuraal netwerk dat kijkt of het geluid dat je maakt klinkt als ‘Hey Siri’. Is dat het geval, dan wordt Siri geactiveerd en worden de volgende woorden die je zegt geregistreerd.

Wat is stembiometrie?

Biometrie betekent het automatisch identificeren van lichaamskenmerken. Stembiometrie betekent dus het identificeren van personen via hun stem. De stem is bij ieder mens uniek, net als onze vingerafdruk en irissen. In het geval van Siri betekent dat dus niet alleen dat de spraakassistent herkent wat je zegt, maar in de toekomst ook wie het zegt. De Google Assistent kan dit nu al.

Lees ook onze vorige editie van Schermen met Termen, waarin we onder andere uitleggen wat nfc, MFI en root betekent.

Lees meer artikelen over Siri:

Draag ook bij aan dit artikel

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.