Opgelicht via social media: 6 tips om nep-advertenties te ontmaskeren
Lars Paymans

Misleidende advertenties op social media lichten Nederlanders jaarlijks voor zo’n 5 miljoen euro op. Maar wat kun je hier zelf aan doen?

Nederlanders massaal misleidt

Uit een nieuw onderzoek van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) blijkt dat steeds meer mensen op deze manier worden opgelicht. Hoewel er verschillende sociale netwerken (zoals Facebook, Instagram en Twitter) worden gebruikt, is de tactiek overal hetzelfde.

Via een advertentie wordt een product getoond dat je direct kunt bestellen. Na de betaling blijkt vaak dat het product nooit geleverd wordt, of dat je een heel ander product ontvangt dat niet overeen komt met de afbeelding of video die in de advertentie gebruikt wordt.

social media oplichting

Volgens de onderzoekers zijn sociale netwerken een broedplaats voor dit soort praktijken, omdat ze heel vluchtig zijn. Iemand kan in theorie op vrijdag een website aanmaken, op zaterdag en zondag de advertentie met misleidende informatie massaal verspreiden, het geld binnenhalen en op maandag alle gegevens en de website verwijderen.

Op sociale netwerken zin gebruikers bovendien minder kritisch dan op andere websites. Vaak zien de advertenties er professioneel en dus geloofwaardig uit, waardoor mensen snel geneigd zijn om iets te kopen.

Zes tips om nepreclames te herkennen

De ACM is daarom een campagne gestart die consumenten bewuster moet maken. Ook zelf kun je hier al iets aan doen, met de onderstaande tips.

1. Lees de reacties onder een advertentie

Misleidende reclames worden massaal gedeeld, zodat ze bij zoveel mogelijk mensen op hun tijdlijn terecht komen. Dat betekent bijna altijd dat jij niet de eerste bent die de advertentie te zien krijgt. Check dus altijd even de reacties die onder een dergelijke post staan. Vaak kom je er hierdoor al achter dat het om een nep-product gaat en je beter elders kunt kijken.

2. Bekijk de afbeelding in de advertentie kritisch

Hoewel dergelijke nep-advertenties er vaak geloofwaardig uitzien, zijn de afbeeldingen vaak minder professioneel. Door kritisch te kijken naar de foto kun je vaak ontdekken dat een print op een shirt bijvoorbeeld met fotowerking geplaatst is, er een watermerk op de achtergrond zit of de afbeelding op een product een andere resolutie of kwaliteit heeft.

3. Controleer de aanbieder en zoek reviews op

Omdat er voor dit soort praktijken vaak speciaal webshops worden opgericht die maar een paar dagen online zijn, kun je ze gemakkelijk ontmaskeren. Google even de naam van de aanbieder en je ziet al snel of het om een betrouwbare webshop gaat, of er iets verdachts aan de hand is.

4. Betaal achteraf (als dit mogelijk is)

Zoals hierboven beschreven, willen de criminelen die deze trucjes toepassen zo snel mogelijk het geld ontvangen, om vervolgens al het bewijs te verwijderen. Dat werkt niet als jij ervoor kiest om pas achteraf te betalen.

Dat geeft je bovendien de kans om eerst de levering van het product af te wachten, zodat je kunt controleren of het overeenkomt met de afbeeldingen in de advertentie. Om achteraf te betalen kun je bijvoorbeeld een creditcard of PayPal gebruiken.

5. Maak screenshots en bewaar gegevens

Het is lastig om te bewijzen dat iemand er met je geld vandoor is als de webshop en alle gegevens offline zijn gehaald. Maak daarom voor de zekerheid wat screenshots van de website, contactgegevens en andere kenmerken van een webshop. Al kun je wat ons betreft beter van de koop afzien als je het eigenlijk al niet vertrouwt.

6. Rapporteer advertenties die nep zijn

Als je via bovenstaande tips ontdekt dat een advertentie niet te vertrouwen is, vergeet dan niet om deze even te rapporteren. Ieder sociaal netwerk heeft een knop waarmee je in een paar seconden een post kunt rapporteren. Daarmee voorkom je hopelijk dat anderen er alsnog intrappen.

Ben jij wel eens in dit soort misleidende advertenties getrapt of heb je een andere tip om ze te ontmaskeren? Laat dan van je horen in de reacties onder dit artikel!

Draag ook bij aan dit artikel

Deel je kennis of stel een vraag. Dat kan anoniem of met een Disqus account.